Ahilik Kültürü Haftası

Cumhuriyetimizin kuruluşunun seksen beşinci, Osmanlı devletinin kuruluşunun yedi yüz ve Türklerin Anadolu’yu yurt edinmelerinin bininci yıl dönümünü kutladığımız bu yıllar bize Türk tarihinin en önemli kurumu olan Ahiliği hatırlatmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti 75 yıl önce Osmanlı’dan devir aldığı yönetimi, Osmanlı da 700 yıl önce Anadolu Selçuklu devletinden almıştı. Anadolu Selçuklu devleti de Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun bir parçası olarak bu topraklarda yaklaşık bin yıl önce kurulmuştu. Görüldüğü üzere 1000 yıldır Türkler Anadolu toprakları üzerinde yaşamaktadır.

Türklerin tarihi aslında bin yıl ile sınırlı değildir. Bilinen en eski insanlık tarihine kadar uzanır. Oğuz Hanlığı, Uygur devleti, Göktürk devleti, Hun devleti M.Ö. 4000 yıldan beri, devletini ve kültürünü yaşatmaktadır. Dünyamızda bu süre içerisinde birçok devletler kurulmuş, kültürler yaşamış, bunlardan birçoğu yıkılmış ve kaybolmuşlardır. Türklerin altı binyıldır tarih sahnesinde oluşunun önemli bir sebebi kültür değerlerini korumalarından ileri gelir. Bu kültür değerlerinin özü Ahilik Kültürü biçimine dönüştüğü XI. yüzyıldan sonra yeni bir anlayışla devam eder.

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, bu konu üzerinde hassasiyetle durmuş ve Ahilik Vakfının tertip ettiği bir Şed Kuşanma töreninde Ahilikle ilgili veciz bir konuşma yapmıştır. Bu konuşmasında, “…Bin seneye yakın bir zamandır Anadolu kıtasının sahipleriyiz. Bir büyük medeniyetimizin olduğunu bu medeniyetin birbirinden güzel, birbirini tesiri altında bırakmış hazinelerinin bulunduğunu biliyoruz. Öyle olmasa zaten bu kadar uzun süre bu kıtaya hâkim olunamazdı…” demiştir.

Tarih boyunca Türkler daima iyiyi güzeli aramışlar ve bulduklarında da tereddüt etmeden almışlardır. Türklerin İslamiyet’e geçmeden önceki kültür değerleri bile bugün birçok ülkede görülememektedir. Tarihi araştırmalarda o dönemde insan haklarına saygı, kadının toplumdaki saygın yeri, misafirperverlik, bir tehlikeye karşı birlik oluşturmak, dayanışma, yardımlaşma gibi birçok insani değerlerin bugünkü tabiri ile evrensel değerlerin mevcut olduğunu görüyoruz.

Türkler bu değerler ile mücehhez olarak çağın en yüksek medeniyetini kurmuşlardır. Dünyada pek çok dinler, inançlar ile karşılaşan Türkler bazılarını denemişler fakat kendilerine en uygun gelen İslam dinini kabul etmişlerdir. Bu dini seçerken hiçbir zorlama, hiçbir baskı yapılmamış kendi istekleri ile bu yüce dine geçmişlerdir.

Ahilik tüm bu değerleri kaynaştıran ve hayata geçirilmesini sağlayan bir yeniliktir. Türklerin “Rönesans”ıdır.

Ahilik anlayışı, toplumda yaşayan fertleri birbirine yaklaştırmak ve aralarında dayanışma kurulmasını sağlamaktır.

Bu kurum aslında 1809 yılında yöneticiler ve yargıçlar hakkında yasal soruşturma yapmak üzere İsveç’te kurulan Ombudsmanlık kurumunun bir devamıdır. Dünyamızda yaklaşık yüz yıl önce kurulan ve Avrupa Birliği’ne örnek bir kurum olarak yaşatılan, bizim de belki her şeyde olduğu gibi kötü bir taktikçilikle Avrupa’da var diye hemen bu senenin başında ithal ettiğimiz bu kurumun daha orijinalinin yeni yüz yıl önceki Ahilik sisteminde mevcut olduğunu bilmiyoruz.

Ahilik

Eskiden,Türklerde ahilik vardı,
Ahilik,kardeşlik demekti dostum;
Herkes birbirini sever,sayardı
Ahilik,mutluluk demekti dostum.

Yoksullar,garipler çok korunurdu,
Toplum,zalimlerden tüm arınırdı;
Halkta huzur,düzen hep aranırdı
Ahilik,disiplin demekti dostum.

Hiç kimse, kimsenin hakkın yemezdi,
Mal,can,namusuna hiç göz dikmezdi;
Hile,yalan,dolan nedir bilmezdi
Ahilik,dürüstlük demekti dostum.

Bolca kazanılır,bol harcanırdı,
Konuklar,garipler ağırlanırdı;
Yürekler,inançla sevdalanırdı
Ahilik,cömertlik demekti dostum.

Güçlüyken,affetmek,tüm şiarıydı,
Kızgınken,sabretmek,iftiharıydı;
Muhtaçken,vermenin bahtiyarıydı
Ahilik,yiğitlik demekti dostum.

Çıraklık,kalfalık,ustalık yolu,
Ahi esnafının,kutsal okulu;
Pirinden feyz alan,olurdu ulu
Ahilik,eğitim demekti dostum.

Ahi Evran idi,ulu pirleri,
Âlim Edebali,bundan birleri;
Bosna’dan Kırım’a var tesirleri
Ahilik,adalet demekti dostum.

Dilim,ne söylese,tarif edemez,
Güzelliklerini hiç tüketemez;
Günümüze,örnek olsun nice kez
Ahilik,fazilet demekti dostum…

Naim Yalnız

Bu yazı toplamda 2055, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.

Etiketler: ahilik, ahilik haftasıyla ilgili şiirler, ahilik haftasıyla ilgili yazılar